jane Blog > Happy Gombe 2015!

Gombe

55 jaar geleden kwam Jane Goodall aan in het Gombe National Park in Tanzania. Hoewel ze jong en onervaren was herkende Louis Leakey, een antropoloog, haar vastberadenheid om te leren over de natuur. Eerst werkte ze voor hem in Kenia als zijn secretaresse, maar toen hij voldoende middelen had ingezameld stuurde hij haar naar Gombe om er primatengedrag te gaan bestuderen. Dit jaar vieren we Jane’s aankomst in Gombe als de start van een nalatenschap: een verbintenis tot onderzoek naar primaten en het behoud en de ontwikkeling van de menselijke bevolking rond Gombe.

De eerste dagen in Gombe

Het begon allemaal met een vrouw, haar moeder, een kladblok en een paar verrekijkers. Jane’s strategie voor het observeren van de chimpansees was er een van vastberadenheid en geduld. Het zou echter maanden duren vooraleer de chimpansees Jane dicht genoeg lieten komen om hen te kunnen observeren. De eerste die haar accepteerde als lid van de groep was een ouder mannetje die ze David Greybeard noemde. David was de eerste chimpansee die Jane kon observeren en die met behulp van ‘gereedschap’ – een stukje gras – termieten uit hun gat lokte. Deze ontdekking maakte dat Leakey opriep tot de herdefiniëring van “de mens”.

jane-goodall-mit-schimpanse-david-greybeard-small

Wereldwijd de idee ivm chimpanzees veranderen

Maar Jane ontdekte nog veel meer. Door de chimpansees gedurende vele maanden te observeren, begon ze te beseffen dat ze unieke persoonlijkheden hadden en een brede waaier aan emoties vertoonden. Ze waren in staat tot beredeneerd denken, tot generaliseren en zelfs tot zelfbewustzijn. Jane zei ooit van David: “Zijn persoonlijkheid was heel kalm. Zeer vastberaden. En wanneer hij vastberaden was stak hij zijn onderlip naar voor.” Ze bestudeerde ook de eetgewoonten van de chimpansees en kwam tot het besluit dat zij ook vleeseters waren en niet enkel vegetariërs zoals eerder gedacht. Tenslotte, rapporteerde Jane over hun agressieve kant, het observeren van oorlogsvoering, geweld en zelfs over gevallen van kannibalisme.

Het onderzoek gaat verder

Jane richtte het Gombe Stream Research Center op in 1967, zodat het onderzoek dat zij startte kon worden voortgezet. Vandaag volgen onderzoekers nog steeds dezelfde families chimpansees waar Jane sinds haar aankomst in Gombe mee werkte. De onderzoekers bestuderen sociale patronen, ziektes, relatiestructuren en vele andere aspecten van chimpanseegedrag. Terwijl sommige onderzoekers al jaren in Gombe werken biedt een toevloed van studenten van over de hele wereld nieuwe perspectieven voor het onderzoek. Onderzoekers schrijven hun bevindingen neer op controlebladen welke ook online via blogs worden gepubliceerd.

gomberesearchcenter

Bedreigingen voor chimpansees

Vandaag de dag vernietigen vooral ontbossing en overbevolking de leefgebieden van de chimpansees. Het aantal chimpansees in Gombe is sinds de jaren ’60 zo sterk afgenomen dat zij nu bij de bedreigde diersoorten horen. Veel dingen zoals slechte landbouwpraktijken en landbeheer hebben indirect invloed op het voortbestaan van de chimpansees. Stropers richten rechtstreekse schade aan door de handel in bushmeat en de illegale dierenhandel. Chimpansees worden ook getroffen door aapachtige versies van het ebolavirus en immunodeficiëntievirussen.

Tanzania-tree-planting

Wat kunnen we doen om te helpen?

Het Jane Goodall Institute werkt dagelijks aan het behoud van de chimpansees en hun leefgebied door middel van actieplannen, het verhogen van de rechtshandhaving, het beheer van beschermde gebieden, het verwijderen van vallen, de bevordering van het ecotoerisme enz. Bijvoorbeeld, het Tanzania REDD-programma traint lokale gemeenschappen in de Gombe regio om bossen te beheren en te controleren. In de Republiek Congo, zorgt het Chimpansee Opvangcentrum Tchimpounga voor de verzorging en de rehabilitatie van chimpansee-weesjes. Dit zijn slechts twee van de vele programma’s die door het Jane Goodall Institute werden opgezet om te werken rond het behoud van de chimpansees. Door 55 jaar Gombe te vieren, hopen we deze inspanningen voort te zetten, zodat we Jane’s nalatenschap kunnen versterken.

(Tekst door Kelsey Frenkiel)

Terug naar blog