In Burundi begint de toekomst van chimpansees in JGI boomkwekerijen

In Burundi begint de toekomst van chimpansees in JGI boomkwekerijen
17/11/2018 Vasiliki Boukouvala

In Mukungu komt de zon langzaam op over de heuvels die Tanganyika begrenzen. Het blauwe water van het meer kabbelt verder, gewekt door een licht ochtendbriesje, terwijl de drukte van alle dag de boomkwekerij van Roots & Shoots Burundi al bereikt heeft. Vrijwilligers zijn druk bezig om de planten in de oude, witte 4×4 te laden. De jonge bomen verhuizen naar minder beboste gebieden en verzekeren zo de continuïteit van de gefragmenteerde bossen. Vanaf dat moment staat hun rol vast: het overleven van de chimpanseegemeenschap in het zuiden en noordwesten van het land verzekeren.

Hoewel ze ooit in grote getale aanwezig waren in de bossen van Burundi, is het nu moeilijk om chimpansees te vinden buiten de parken Kibira, Rumonge en Vyanda. Door de fragmentatie en degradatie van bossen, in combinatie met de jacht en conflicten met de bevolking, is hun aantal sterk gedaald. Naar schatting zijn er nog slechts 230 tot 530 chimps over in het land.

Om dit probleem aan te pakken, heeft Roots & Shoots Burundi sinds zijn oprichting al meer dan 2,4 miljoen bomen geplant. Elf kwekerijen leveren de zaailingen aan die nodig zijn voor de herbebossing. Vijf van hen zijn opgericht met de financiële steun van JGI België.
Kinderen, leden van de lokale autoriteiten, het leger of de kerk of gewone burgers: ze nemen allemaal deel aan de plantdagen. Dankzij hen zijn de heuvels terug bebost en is de bevolking zich meer bewust van de problemen met het milieu. Maar dat is niet alles: R&S Burundi steunt de lokale bevolking ook door hen toegang te geven tot onderwijs en door ze extra inkomen te bezorgen in ruil voor hun hulp. Volgens David Ninteretse, projectcoördinator, heeft de oprichting van teams die getraind zijn op stropers in het oog te houden de illegale jacht op chimpansees in de regio al sterk doen dalen.

In Mukungu kabbelen de blauwe wateren van Tanganyika nog altijd zachtjes verder. Het is de perfecte camouflage voor de ernstige toestand waarin de bodem van het meer zich bevindt. De toevloed van zand en modder, een gevolg van de ontbossing op de omliggende heuvels, heeft de buitengewone biodiversiteit van weleer sterk doen dalen. Vandaag wordt Tanganiyka beschouwd als het meest bedreigde meer ter wereld. Dit komt voornamelijk door de ontbossing, visvangst en de versnelde opwarming van het water.

Van onze kant zamelen de Forest in One Day evenementen niet alleen geld in voor de herbebossing in Burundi, maar bieden ze ook de mogelijkheid om meer bewustzijn te creëren rond de actuele problematiek van ontbossing. Het is een moment waarop mensen over dit probleem kunnen nadenken en waar iedereen beseft dat ze een verschil kunnen maken. Dit is ook het geval voor Stefanie, lid van het Chimpvoogdijteam, die in 2016 het vrijwilligersteam vervoegde. ‘’Het was mijn Italiaanse pennenvriendin die me verteld had over de plantdag. Ze kwam dat weekend naar België en zou samen met een vriendin naar Forest in One Day gaan. Dus vroeg ze of ik ook zin had om mee te gaan. Op de locatie gaf één van de vrijwilligers me meer informatie over het project en besloot ik om me aan te sluiten bij het team. ‘’

De zon gaat stilaan onder in Mukungu waar de paden in de JGI boomkwekerij nu minder bomen hebben. In België worden handen opgewarmd rond een kom hete soep en wordt iedereen zijn glimlach breder na een dag van bomen planten. Iedereen, Belgen en Burundezen, hoopt dat de jonge bomen zich snel aanpassen aan hun nieuwe omgeving en zo bijdragen aan de instandhouding van onze planeet.

Tekst: Louise Delhaye
Foto’s: JGI Burundi, Søren Decraene