Opvangcentrum Chimp Eden

In het prachtige natuurreservaat Umhloti, dat 1.000 hectare groot is en zo’n 15 kilometer buiten het Zuid-Afrikaanse Nelspruit ligt, bevindt zich Chimp Eden: een opvangcentrum voor chimpansees geleid door het Jane Goodall Institute Zuid-Afrika, en de thuisbasis van ontheemde chimpansees die werden verdreven of weggehaald uit hun natuurlijke leefgebieden in Afrika.

Chimp Eden werd opgericht in 2006 en is het eerste en enige opvangcentrum voor chimpansees in Zuid-Afrika. Het maakt mensen bewust van het lot van de chimpansees door middel van educatie en ecotoerisme. Het doel van het centrum is zich te ontfermen over chimpansees die worden gered uit de handel in bushmeat, die wees zijn geworden, die illegaal als huisdier zijn verhandeld of die dankzij hun redding ontsnappen aan een traumatisch bestaan waarin ze voor entertainment in circussen, strandresorts en nachtclubs moeten zorgen.

In Chimp Eden leiden deze primaten een gelukkig leventje, maar achter hun vrolijke gedrag gaan tragische verhalen schuil. Elk van deze chimpansees werd gered door het Jane Goodall Institute, meestal van de gevolgen van de houtkap en de daarmee gepaard gaande handel in bushmeat, waarbij de volwassen dieren worden gedood en de baby’s over heel Afrika worden verkocht of als huisdier gehouden.

Lika werd jarenlang vastgehouden in een donkere stenen kelder in Luanda, Angola. Ze had enorm veel tijd nodig om aan andere chimpansees te wennen – ze had er nooit meer een gezien sinds haar eigen familie werd gedood. Nina was een weesje, in beslag genomen bij bushmeatjagers in Soedan. Zij en andere kleintjes uit Soedan – Thomas, Dinka, Zee en Charlie, zoeken nog altijd vaak elkaars gezelschap op. Enkele andere chimpansees werden uit circussen gered. Zac en Guida waren met kettingen aan bomen vastgeketend buiten een nachtclub in Luanda en waren ernstig ondervoed. Er was hen ook aangeleerd om alcohol te drinken en sigaretten te roken om de bezoekers te amuseren, en hun vacht viel uit. Vooral Zacs herstel was een van de meest indrukwekkende waar Chimp Eden al getuige van was.

Het is weinig waarschijnlijk dat deze chimpansees ooit weer in de vrije natuur kunnen worden vrijgelaten, eenvoudigweg omdat de omstandigheden over het hele continent te gevaarlijk zijn. Maar hier leiden ze een chimpanseebestaan in de ‘halfwilde’ natuur: in dit 1000-hectare grote natuurreservaat kunnen ze voedsel zoeken en met elkaar omgaan in enorme, beboste omheinde gebieden. Ze krijgen gezond voedsel en worden altijd vriendelijk bejegend – iets waar ze voordien nooit op konden rekenen.

Het Jane Goodall Institute, dat werd opgericht in 1977, zet dr. Goodalls baanbrekende onderzoek naar chimpanseegedrag voort. Dit onderzoekswerk heeft de wetenschappelijke kennis over de relatie tussen mens en dier fundamenteel veranderd. Het Zuid-Afrikaanse opvangcentrum is er trots op deel uit te maken van het Jane Goodall Institute, dat een wereldleider is op het vlak van inspanningen voor het behoud van bedreigde soorten en habitats, in het bijzonder chimpansees.

In het opvangcentrum Chimp Eden leven een dertigtal chimpansees. Maak alvast kennis met twee van deze bewoners …

Photo credit: JGI Zuid-Afrika